Ministerie van VROM

In het gebouw van het Ministerie van VROM paste Jan Hoogstad voor het eerst het serreconcept toe. Dit concept wordt door ons bureau nog steeds toegepast vanwege de vele mogelijkheden dat het biedt om - binnen conventionele kaders van kosten en regelgeving - een dramatische toename van ruimtelijkheid, verblijfskwaliteit en leefbaarheid te bereiken.Toen halverwege de jaren tachtig werd besloten tot één nieuw gebouw voor het Ministerie van VROM en de Rijksgebouwendienst, kreeg Hoogstad 'claustrofobische nachtmerrie' van het idee dat daarin ruim drieduizend mensen zouden moeten werken. Ook de toekomstige gebruikers waren afwachtend. Bovendien moest, in het kader van het veel besproken 'sick building syndrome', bij elke werkplek een venster open kunnen en de zonwering en temperatuurregeling individueel bedienbaar zijn. Dit alles leek, door de aangewezen locatie en het verkeerslawaai, vrijwel onmogelijk. Totdat Jan Hoogstad het 'serreconcept' ontwikkelde. Hierin wordt een traditionele luchtspouw zodanig opgerekt dat nieuwe verblijfsruimte ontstaat.

De binnengevel kreeg de structuur van een dubbele kam. De buitengevel sluit de ruimten tussen de dwarsbeuken en maakt het geheel af tot een groot rechthoekig volume. Zowel buiten- als binnengevels bevatten enkel glas en vormen samen met de serres een thermische schil. Doordat de buitengevel het interieur beschermt en vrijwel al het omgevingsgeluid buitensluit, kon de binnengevel eenvoudig blijven. Hierin kunnen zonder problemen ramen worden geopend. De temperatuur in de serres, feitelijk 'glasomhulde buitenruimten', komt overeen met die van een mediterraan klimaat. Op de allerkoudste dagen tussen de 8 á 10 graden en op de warmste dagen 2 á 3 graden boven de buitenluchttemperatuur. Verrijdbare glazen daken zorgen voor natuurlijke ventilatie. Het Ministerie is hierdoor (zoals ook op het gebied van materiaalgebruik) een van de vroegste en nog steeds sprekendste voorbeelden van Duurzaam Bouwen in Nederland.

In 'Mooi Gebouwd Nederland' werd het gebouw gerekend tot de vijftig móóiste gebouwen in ons land. Door zijn helderheid, transparantie en zorgvuldige vormgeving wordt de grootschaligheid allerminst als bedreigend ervaren. De serres leveren in de woorden van Hoogstad 'margeruimte' op, die 'zorgt voor de bewegingsvrijheid die in de maatschappij van vandaag zo vaak wéggeorganiseerd is'.

In ‘Mooi Gebouwd Nederland’ werd het gebouw gerekend tot de vijftig móóiste gebouwen in ons land.

Ministerie van VROM, Rijnstraat 8 Den Haag
Opdracht 1985, Oplevering 1992
Bruto vloeroppervlak 99.000 m2